Türkiye’de kurulu bir Orta Doğu sermayeli şirket için sürekli hukuki danışmanlık modeli, tek seferlik bir sözleşme incelemesi değil, yıl boyunca takip edilen somut bir uyum takvimidir. Bu takvim olağan genel kurul ve ticaret sicili tescillerini, gerçek faydalanıcı bildirimini, yabancı personel çalışma izni yenilemelerini, KVKK yükümlülüklerini ve kâr payı transferi dönemlerini kapsar. 2026 itibarıyla bu kalemlerin her biri ayrı bir yasal süreye bağlı olduğundan, aylık ve çeyreklik takip tek bir yıllık danışmanlık görüşmesinden çok daha işlevsel hale gelmiştir.
Sürekli Hukuki Danışmanlık Modeli Ne Anlama Gelir?
Bu model, şirketin hukuki yükümlülüklerini takvime bağlı bir kontrol listesi olarak izlemek demektir. Tek seferlik danışmanlıkta avukat genellikle bir sorun ortaya çıktıktan sonra devreye girer. Sürekli modelde ise her yükümlülüğün son tarihi, hangi ayda hangi işlemin yapılması gerektiğini gösteren bir takvime işlenir.
Örneğin Katar veya BAE sermayeli bir Türkiye şirketinde ortaklar genellikle merkez ülkede bulunur ve Türkiye’deki idari süreçleri günlük olarak takip edemez. Bu durumda takvim, hangi bildirimin hangi ayda yapılacağını önceden görünür kılar ve son dakika sorunlarını azaltır.
Yılın İlk Çeyreği: Olağan Genel Kurul ve Ticaret Sicili Tescilleri
Hesap dönemi takvim yılıyla aynı olan şirketlerde olağan genel kurul, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu‘nun 409. maddesi uyarınca faaliyet dönemi sonundan itibaren üç ay içinde toplanmak zorundadır. Limited şirketlerde aynı süre TTK m. 617 üzerinden anonim şirket hükümlerine atıfla uygulanır.
Bu toplantıda alınan kararlardan tescile tabi olanlar (yönetim organı seçimi, sermaye veya esas sözleşme değişikliği gibi) ilgili ticaret sicili müdürlüğüne bildirilir. Örneğin yönetim kurulu üyesi değişen bir şirkette bu tescilin geciktirilmesi, üçüncü kişilere karşı temsil yetkisinde belirsizlik yaratabilir ve yönetim organının sorumluluğunu da gündeme getirebilir.
Gerçek Faydalanıcı Bildirimi ve KVKK Uyumu Nasıl Takip Edilir?
Gerçek faydalanıcı bildirimi, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu‘na dayanan 529 Sıra No’lu Genel Tebliğ kapsamında kurumlar vergisi mükelleflerinin İnternet Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda yaptığı bir bildirimdir. Bildirimde değişiklik olduğunda formun güncellenmesi gerekir ve bu nedenle ortaklık yapısı değişen şirketlerde takip takvime dahil edilmelidir.
KVKK tarafında da 2024 yılında 7499 sayılı Kanun ile değişen 6698 sayılı Kanun’un 9. maddesi, yurt dışına veri aktarımını yeterlilik kararı, uygun güvenceler ve sınırlı istisnalar şeklinde kademeli bir yapıya bağladı. Orta Doğu’daki ana merkeze müşteri veya personel verisi aktaran bir Türkiye şirketi için bu, aktarımın hangi hukuki dayanağa oturduğunun yıllık olarak gözden geçirilmesi gereken bir konudur. Örneğin merkez ofise düzenli olarak personel bordro verisi gönderen bir şirket, bu aktarımın dayanağını sözleşmesel güvence metinleriyle belgelemelidir.
Yabancı Personel Çalışma İzni Yenilemeleri Hangi Takvimle İlerler?
Süreli çalışma izinlerinde yenileme başvurusu, iznin geçerlilik süresi dolmadan önce yapılmalıdır. Süresiz çalışma izni belgesi ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın duyurduğu uygulama uyarınca her beş yılda bir yenilenmek zorundadır ve bu yenilemede sosyal güvenlik yükümlülüklerinin düzenli yerine getirilip getirilmediği değerlendirilir.
Orta Doğu merkezli bir şirketin Türkiye şubesinde çalışan birkaç yabancı yönetici varsa, her birinin izin süresi farklı tarihlerde dolabilir. Bu izinlerin tek bir takvimde toplanması, sürenin dolmasına yakın ortaya çıkabilecek bir çalışma yetkisi boşluğunu önceden görünür kılar.
Kâr Payı Transferi ve Vergi Beyan Dönemleri
Kurumlar vergisi beyannamesi, hesap dönemi takvim yılı olan şirketlerde genellikle Nisan ayı içinde verilir ve 2026 itibarıyla genel kurumlar vergisi oranı yüzde 25’tir. Yurt dışındaki dar mükellef ortağa yapılan kâr payı dağıtımında ise stopaj oranı yüzde 15 olarak uygulanır; ancak Türkiye’nin ilgili Orta Doğu ülkesiyle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunuyorsa bu oran değişebilir.
Örneğin yıl içinde kâr payı dağıtımına karar veren bir şirkette, transferin hangi ayda yapılacağı stopaj beyanının verileceği dönemle birlikte planlanmalıdır. Bu planlama yapılmadığında transfer işlemi ile vergisel yükümlülük arasında zamanlama uyumsuzluğu ortaya çıkabilir.
Sözleşme Yenilemeleri Takvime Nasıl Dahil Edilir?
Ticari sözleşmelerin süre bitiş tarihleri, genel kurul ve vergi takviminden ayrı bir şekilde ayrıca izlenmesi gereken bir başlıktır. Kira sözleşmeleri, distribütörlük anlaşmaları veya tedarik sözleşmeleri gibi süreli ilişkilerde yenileme veya fesih bildirim süresi kaçırıldığında sözleşme kendiliğinden eski şartlarla uzayabilir.
Örneğin bir şirketin depo kirası sözleşmesinde yenileme bildirimi için öngörülen süre fark edilmezse, şirket piyasa koşullarına göre yeniden pazarlık yapma hakkını kaybedebilir. Bu nedenle ticari sözleşmeler alanındaki süreli yükümlülüklerin de yıllık takvime dahil edilmesi gerekir. Ortaklık yapısına ilişkin yükümlülükler için ise ortaklık sözleşmesinin güncel tutulması aynı takibin bir parçası sayılabilir.
Aylık ve Çeyreklik Takip Neden Tek Seferlik Danışmanlıktan Daha Güvenli?
Yukarıdaki beş başlık (genel kurul, gerçek faydalanıcı bildirimi, çalışma izni, vergi beyanı, sözleşme süreleri) farklı aylarda son tarihe bağlıdır. Bu tarihlerin tek bir yıllık görüşmede değil, ay veya çeyreklik periyotlarla izlenmesi, bir yükümlülüğün gözden kaçma riskini azaltır.
Örneğin ocak-mart döneminde genel kurul ve tescil, ağustos döneminde gerçek faydalanıcı bildirim güncellemesi, yıl boyunca dağınık tarihlerde çalışma izni yenilemeleri takip edilebilir. Bu kalemler düzenli hukuki danışmanlık çerçevesinde bir araya getirildiğinde, şirket yönetimi her bir konuyu ayrı ayrı hatırlamak zorunda kalmaz. Yatırım teşviklerinden yararlanan şirketlerde ise vergi avantajlarına ilişkin koşulların da aynı takvimde izlenmesi faydalı olur. Kurumsal yükümlülüklerin genel çerçevesi için şirketler ve ticaret hukuku alanındaki süreçlere bakılabilir.
Yasal Uyarı
