MASAK Blokesi ile Savcılık Blokesi Arasındaki Fark

Bankasından “hesabınıza bloke konuldu” bildirimi alan bir kişi için ilk soru genelde aynıdır: bu bloke kaç gün sürecek? 5549 sayılı Kanun’un 19/A maddesi uyarınca konulan MASAK blokeleri kanunda yalnızca 7 iş günü olarak öngörülmüştür, oysa bir Cumhuriyet savcısının veya mahkemenin Ceza Muhakemesi Kanunu m.128 kapsamında koyduğu el koyma tedbiri, soruşturmanın seyrine bağlı olarak 12 ila 36 ay arasında sürebilmektedir. Aradaki fark yalnızca süre değil; iki tedbirin hukuki niteliği, dayandığı makam ve itiraz yolu da tamamen farklıdır.

MASAK Blokesi Nedir? Hangi Hukuki Temele Dayanır?

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), bankaların kendisine ilettiği şüpheli işlem bildirimlerini değerlendirerek, suç geliri aklama veya terörün finansmanı şüphesi taşıyan hesaplardaki varlıkların tasarrufunu idari bir tedbirle geçici olarak durdurabilir. Bu yetki 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’un 19/A maddesinden gelir ve doğrudan bir mahkeme kararı gerektirmez.

Örnek vermek gerekirse: İstanbul’da küçük bir e-ticaret işletmesi yürüten bir hesap sahibinin, kısa aralıklarla yurt dışından gelen düzensiz görünümlü havaleler nedeniyle bankası tarafından şüpheli işlem bildirimi yapıldığını ve ardından hesabına idari bir bloke konulduğunu düşünelim. Bu aşamada henüz bir ceza soruşturması açılmış olması gerekmez; MASAK’ın kendi inceleme yetkisi devrededir.

Savcılık (CMK m.128) Blokesi Nedir, MASAK Blokesinden Nasıl Ayrılır?

Savcılık blokesi ise tamamen farklı bir zeminde durur: bu, Ceza Muhakemesi Kanunu m.128 kapsamında yürütülen bir soruşturma veya kovuşturmanın parçası olarak konulan adli bir el koyma tedbiridir. Burada muhatap MASAK değil, dosyayı yürüten Cumhuriyet savcısı veya talep üzerine karar veren sulh ceza hâkimliğidir.

Somut bir senaryo üzerinden bakalım: bir dolandırıcılık soruşturmasında, mağdurun gönderdiği paranın aktarıldığı “aracı hesap” sahibinin banka hesabına, savcılık talimatıyla el konulduğunu varsayalım. Bu kişi işlemden habersiz olsa dahi, hesabındaki tutar soruşturma tamamlanana kadar adli tedbir kapsamında bloke kalabilir. Bu tür mağduriyetler yaşayan kişilerin başvurabileceği hukuki yollar, dolandırıcılık mağdurlarının izleyebileceği süreçler kapsamında ayrıca değerlendirilmelidir.

MASAK Blokesi ile Savcılık Blokesi Arasındaki Temel Farklar

İki tedbirin niteliğini yan yana koyduğumuzda, uygulamada karışıklığa yol açan noktalar daha net görülür. Aynı kişinin hesabı önce MASAK tarafından idari olarak bloke edilip ardından dosya savcılığa intikal ettirildiğinde, hesap sahibi tek bir süreçle değil, art arda gelen iki farklı hukuki rejimle karşı karşıya kalabilir.

Bloke Süreleri ve Uzatma Süreci Nasıl İşler?

MASAK blokesinin 7 iş günlük süresi kanunda net biçimde belirlenmiştir; ancak bu süre otomatik olarak sona ermeyebilir. MASAK, inceleme sonucunda konuyu suç şüphesiyle ilişkilendirirse dosyayı Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirir ve bu durumda savcılık kararıyla bloke süresi 30 güne kadar uzayabilir. Buradan itibaren tedbir artık idari değil, adli bir zemine taşınmış olur.

Bilişim suçlarına özgü ayrı bir düzenleme de dikkat çekicidir: Ceza Muhakemesi Kanunu’na 25 Aralık 2025 tarihinde eklenen 128/A maddesi, bilişim suçu yoluyla elde edilen menfaatin bulunduğu hesaplar için azami 48 saatlik bir askıya alma tedbiri getirmiştir. Örneğin bir kripto varlık dolandırıcılığı soruşturmasında, paranın aktarıldığı hesap bu madde kapsamında çok kısa süreli ama hızlı işleyen bir askıya alma ile karşılaşabilir; bu, klasik CMK m.128 el koymasından ayrı ve daha güncel bir mekanizmadır.

Hangi Bloke Türünde Hangi İtiraz Yolu İzlenir?

Hesabına bloke konulduğunu öğrenen bir kişinin ilk yapması gereken, tedbirin hangi makamdan geldiğini netleştirmektir; çünkü itiraz mercii buna göre değişir. Savcılık veya mahkeme kararıyla konulan bir el koymaya karşı, CMK m.128 ve m.267 uyarınca sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir ve bu itirazın kararın tebliğinden veya öğrenilmesinden itibaren 7 gün içinde yapılması gerekir.

MASAK’ın idari blokesinde ise durum farklıdır: süre kanunen sınırlı olduğu için çoğu zaman beklemek ve MASAK’ın inceleme sonucunu görmek pratikte daha isabetli olabilir; ancak inceleme uzuyor veya dosya savcılığa intikal ettiriliyorsa, sürecin adli tedbire dönüştüğü an itibarıyla hâkimlik önünde itiraz yolu devreye girer. Bu geçiş anını doğru okumak, hesap sahibinin zaman kaybetmemesi açısından belirleyicidir.

Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar: Hangi Yaklaşım Daha Doğru?

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, hesap sahibinin iki tedbiri birbirine karıştırıp yanlış makama başvurmasıdır. MASAK’ın idari blokesine karşı doğrudan ceza mahkemesine gitmek genellikle sonuç vermez, çünkü ortada henüz bir ceza yargılaması yoktur. Bazı meslektaşlar, sürecin kısa olması nedeniyle MASAK aşamasında hiçbir işlem yapmamayı, süre dolana kadar beklemeyi önerir.

Kanaatimizce bu yaklaşım her durumda doğru değildir: özellikle hesap sahibinin ticari faaliyeti bloke süresince ciddi zarar görüyorsa, MASAK’a yazılı açıklama ve belge sunarak sürecin hızlanmasını sağlamak, pasif beklemekten daha isabetli bir tutumdur. Zira MASAK’ın 19/A maddesi kapsamındaki takdiri, hesap sahibinin sunduğu bilgi ve belgelerle şekillenebilir; bu da tedbirin savcılığa intikal etmeden, idari aşamada sona erme ihtimalini artırır.

Sonuç: Hesabınıza Bloke Konulduğunda İzlenecek Yol

Özetle, bir hesaba konulan blokenin MASAK mı yoksa savcılık kaynaklı mı olduğunu belirlemek, atılacak ilk ve en önemli adımdır. Banka veya 5549 sayılı Kanun kapsamında yapılan bildirimden söz ediliyorsa süreç idari, kısa ve kanunen sınırlı bir çerçevede işler. Buna karşılık bir soruşturma dosyasından, Ceza Muhakemesi Kanunu m.128’den söz ediliyorsa muhatap artık Cumhuriyet savcılığı ve sulh ceza hâkimliğidir.

Uygulamada izlenmesi gereken sıra şu şekildedir: önce tedbirin kaynağı ve dayandığı madde netleştirilmeli, ardından MASAK aşamasındaysa ilgili belgelerle idari sürece katkı sağlanmalı, adli aşamaya geçilmişse süresi içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz yoluna başvurulmalıdır. Her somut olayın kendi koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, bireysel değerlendirme büyük önem taşır.